Wspólne działania na rzecz historii regionu

Miasto Starogard Gdański wspiera działania na rzecz zachowania pamięci o ofiarach niemieckich zbrodni w Lesie Szpęgawskim. W ramach współpracy samorządowej uczestniczy w projekcie obejmującym remont grobów masowych oraz działania edukacyjne przybliżające historię tego tragicznego miejsca.

Las Szpęgawski to jedno z najważniejszych miejsc pamięci na Kociewiu. Jesienią 1939 roku niemieccy okupanci dokonywali tam masowych egzekucji mieszkańców regionu. Wśród ofiar znaleźli się przedstawiciele lokalnych elit, duchowni, nauczyciele, urzędnicy i działacze społeczni, a także pacjenci szpitali psychiatrycznych, w tym dzieci. Pamięć o tych tragicznych wydarzeniach wymaga nie tylko troski o miejsca pochówku, ale również przekazywania wiedzy o historii kolejnym pokoleniom. Z tego względu Miasto Starogard Gdański angażuje się w działania służące upamiętnieniu ofiar zbrodni w Lesie Szpęgawskim. Sprawuje opiekę nad grobem nr 9, wspiera realizację projektu i partycypuje w jego kosztach.

Odnowione groby masowe
Jednym z elementów przedsięwzięcia był remont czterech grobów masowych – nr 9, 16, 31 i 32 – na Cmentarzu Wojennym w Lesie Szpęgawskim. Prace zostały już zakończone. Obejmowały roboty ziemne, fundamentowe, konstrukcyjne i hydroizolacyjne, a także prace kamieniarskie i brukarskie. Uporządkowano również teren wokół mogił. Dzięki przeprowadzonym pracom miejsca pochówku odzyskały właściwy wygląd i należytą oprawę. To ważny element troski o godne upamiętnienie ofiar oraz zachowanie historycznego charakteru nekropolii.

Zadanie zrealizowała Gmina Starogard Gdański w ramach rządowego programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju – edycja 2026”. Całkowity koszt przedsięwzięcia wyniósł 233 tys. zł, z czego 120 tys. zł stanowiło dofinansowanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze środków Funduszu Promocji Kultury.

Historia przekazywana kolejnym pokoleniom
Projekt obejmuje również działania edukacyjne, których celem jest przybliżenie młodym ludziom historii zbrodni w Lesie Szpęgawskim. We wrześniu 2026 roku w szkołach podstawowych Gminy Starogard Gdański odbyły się prelekcje poświęcone tym tragicznym wydarzeniom. Poprowadzili je dr Dawid Kobiałka z Uniwersytetu Łódzkiego oraz prokurator Tomasz Jankowski z gdańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Podczas spotkań uczniowie poznawali fakty historyczne i mogli porozmawiać o znaczeniu pamięci o ofiarach. Takie inicjatywy pomagają lepiej zrozumieć przeszłość regionu oraz uświadamiają, jak ważne jest zachowanie wiedzy o tragicznych wydarzeniach dla przyszłych pokoleń.

20 września odbyły się również uroczystości upamiętniające 87. rocznicę niemieckiej zbrodni w Lesie Szpęgawskim. Wzięli w nich udział przedstawiciele samorządów i instytucji, służby mundurowe, rodziny pomordowanych, młodzież oraz mieszkańcy regionu.

Wspólna odpowiedzialność za pamięć
Zaangażowanie Miasta Starogard Gdański w projekt pokazuje, jak ważna jest współpraca samorządów w ochronie dziedzictwa historycznego. Wspólne działania pozwalają zadbać o miejsca pamięci, zapewnić im należytą oprawę i upowszechniać wiedzę o wydarzeniach, które na zawsze zapisały się w historii Kociewia. Troska o groby ofiar i edukacja historyczna to nie tylko obowiązek wobec przeszłości, ale również wyraz szacunku dla zamordowanych i ich rodzin.