Program Opieki nad Zabytkami

„Gminny program opieki nad zabytkami to dokument własny samorządu Starogardu Gdańskiego, służący do podejmowania planowanych działań dotyczących ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego, sporządzany na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jest to dokument cyklicznie aktualizowany. Niniejszy Program to aktualizacja i kontynuacja polityki zawartej w dokumentach na lata 2009-2012 oraz 2013-2016…

Program sporządzany jest na podstawie rozpoznanego stanu zasobów, diagnozy i oceny stanu istniejącego, z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego oraz obecnych uwarunkowań, a także wniosków z realizacji poprzednich programów. Podstawą jest też zaktualizowana, zweryfikowana w stosunku do wersji z 2008r. Gminna Ewidencja Zabytków Miasta Starogard Gdański…

Główną ideą programu jest efektywne zarządzaniem zasobem kulturowym i wykorzystanie środowiska kulturowego dla rozwoju Starogardu Gdańskiego, poprawa kondycji i warunków utrzymania oraz funkcjonowania miejskiego zasobu dziedzictwa i krajobrazu kulturowego oraz uświadomienie mieszkańcom i decydentom potrzeb oraz zasad jego ochrony. Program służyć może też określeniu zasad finansowania ochrony i opieki nad zabytkami w mieście. Dokument może służyć zarówno władzom miejskim jak też instytucjom, innym podmiotom oraz mieszkańcom zainteresowanym kulturą oraz dziedzictwem kulturowym do podejmowania planowych działań dotyczących inicjowania, wspierania, koordynowania badań i prac z dziedziny ochrony zabytków oraz upowszechniania i promowania dziedzictwa. Odbiorcą programu jest społeczność lokalna, ona też powinna bezpośrednio odczuwać efekty jego wdrażania. Zasady ochrony zabytków zgodnie z ustawą powinny być uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.

Program jest zgodny z ponadlokalnymi dokumentami programowymi w zakresie ochrony zabytków, wskazane w nim działania są zgodne z krajowymi, wojewódzkimi, a także lokalnymi, miejskimi dokumentami programowymi oraz dokumentami o charakterze strategicznym. Powstał w nowych uwarunkowaniach programowych na poziomie regionalnym, związanych z perspektywą finansową 2014-2020 (RPO dla woj. pomorskiego), uwzględnia aktualną Strategię Rozwoju Miasta na lata 2013-2020, obowiązujące dokumenty planistyczne miasta (Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, Gminny Program Rewitalizacji na lata 2017-2025)…

Program jest dokumentem wewnętrznym samorządu, nie ma mocy obowiązującego prawa miejscowego, nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych, nie może być samodzielną podstawą tzw. rozstrzygnięć władczych względem jednostek spoza aparatu administracji publicznej, jednakże może oddziaływać na treść aktów prawnych (np. na ustalenia planów miejscowych) jako przesłanka merytoryczna. Ta forma planowania wzorowana jest na prawie wspólnotowym Unii Europejskiej, które posługuje się na szeroką skalę różnymi formami programowania.

Założona przez samorząd miasta Starogard Gdański polityka opieki nad zabytkami przewiduje działania wieloletnie, zatem jedynie niektóre mogą przynieść natychmiastowe skutki. Efekty części działań i przedsięwzięć długofalowych mogą być widoczne dopiero w przyszłości. Istotne jest także budzenie świadomości wagi zagadnień właściwej opieki nad zabytkami.

Program ma na celu (zgodnie z art. 87 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami):

  • włączenie problemów ochrony zabytków do systemu działań strategicznych wynikających z opracowań ponadlokalnych, ale także z opracowań strategicznych, programowych miasta,

  • uwzględnienie uwarunkowań ochrony zabytków dla rozwoju miasta, w tym krajobrazu kulturowego i dziedzictwa archeologicznego, łącznie z uwarunkowaniami ochrony przyrody i równowagi ekologicznej,

  • zahamowanie procesów degradacji zabytków i doprowadzenie do poprawy stanu ich zachowania,

  • wyeksponowanie poszczególnych zabytków oraz walorów krajobrazu kulturowego,

  • podejmowanie działań zwiększających atrakcyjność zabytków dla potrzeb społecznych, turystycznych i edukacyjnych oraz wspieranie inicjatyw sprzyjających pozyskiwaniu środków finansowych i wzrostowi sum wydatkowanych na opiekę nad nimi,

  • określenie warunków współpracy z właścicielami zabytków,

  • eliminowanie sytuacji konfliktowych,

  • inicjowanie działań edukacyjnych, informacyjnych, propagujących znajomość zabytków i opieki nad nimi,

  • podejmowanie przedsięwzięć umożliwiających tworzenie miejsc pracy związanych z opieką nad zabytkami,

  • wspieranie działań zmierzających do pozyskania środków finansowych na opiekę nad zabytkami.

Istotne jest współdziałanie wielu partnerów w celu ochrony zabytków, w tym współpraca z właścicielami i użytkownikami obiektów zabytkowych. Na podkreślenie zasługuje także założenie ustawowe (art. 6 ustawy o zabytkach), że zabytki podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania.”

(„Program Opieki nad Zabytkami Miasta Starogard Gdański na lata 2017-2020”)

Pliki do pobrania: